پتروشیمی اصفهان | معرفی واحدها، محصولات و ظرفیت تولید

آشنایی کامل با پتروشیمی اصفهان
فهرست مطالب
Toggleپتروشیمی اصفهان یکی از طرحهای ملی و استراتژیک در صنعت پتروشیمی ایران است که با هدف تولید محصولات پایه آروماتیکی احداث شده است. سال تأسیس پتروشیمی اصفهان ۱۳۶۸ میباشد و از آن زمان تاکنون با بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته و واحدهای فرآیندی پیچیده، نقش مهمی در تامین نیاز بازارهای داخلی و خارجی ایفا کرده است. این مجتمع صنعتی به عنوان اولین تولیدکننده محصولات آروماتیک در ایران شناخته میشود و با تامین خوراک صنایع پاییندستی، به تکمیل زنجیره ارزش هیدروکربنی کمک شایانی میکند. پتروشیمی اصفهان با تکیه بر دانش فنی مهندسان داخلی و رعایت استانداردهای جهانی، علاوه بر کاهش وابستگی کشور به واردات مواد شیمیایی پایه، سهم قابل توجهی در صادرات غیرنفتی و توسعه اقتصاد ملی دارد.
مهمترین محصولات تولیدی پتروشیمی اصفهان شامل مواد پایه آروماتیکی نظیر بنزن، تولوئن، اورتوزایلین، پارازایلین، مخلوط زایلینها و همچنین محصول ارزشمند پاییندستی انیدرید فتالیک میباشد.
ظرفیت تولید پتروشیمی اصفهان سالانه بالغ بر ۵۱۵۳ هزار تن انواع محصولات شیمیایی میباشد.
سهام این مجتمع پتروشیمی با نماد بورسی «شصفها» در بازار بورس اوراق بهادار تهران عرضه شده و مورد معامله قرار میگیرد.
ترکیب سهامداران پتروشیمی اصفهان شامل پالایش نفت اصفهان با ۵۴ درصد، صندوق بازنشستگی کشوری با ۲۲ درصد و سایر سهامداران با ۲۴ درصد سهم میباشد.
جذب نیروی متخصص و مهندسی در پتروشیمی اصفهان عمدتاً از طریق انتشار فراخوانهای رسمی، برگزاری آزمونهای کتبی تخصصی و انجام مصاحبههای فنی و روانشناختی صورت میپذیرد.
خوراک اصلی پتروشیمی اصفهان شامل پلاتفرمیت (بنزین اصلاحشده کاتالیستی) است که به صورت مستقیم از طریق خطوط لوله از شرکت پالایش نفت اصفهان تامین میگردد.
دفتر مرکزی و سایت صنعتی مجتمع پتروشیمی اصفهان در استان اصفهان، کیلومتر ۱۵ جاده اصفهان به تهران (بلوار آزادگان) واقع شده است.
علاقهمندان جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاهده اخبار، مناقصات و راههای ارتباطی میتوانند به سایت رسمی پتروشیمی اصفهان به نشانی www.epciran.com مراجعه نمایند.
محصولات آروماتیکی این شرکت به عنوان مواد اولیه استراتژیک در تولید الیاف پلیاستر، بطریهای PET، نرمکنندههای پلاستیک، رزینها، رنگها، سموم کشاورزی، شویندهها و صنایع داروسازی کاربرد دارند.
پتروشیمی اصفهان در راستای تعهد به کیفیت، ایمنی و محیط زیست، دارای گواهینامههای معتبر سیستم مدیریت یکپارچه (IMS) شامل ISO 9001، ISO 14001 و ISO 45001 میباشد.
- واحد جداسازی ترکیبات سبک و سنگین
- واحد یوتیلیتی
- واحد استخراج با حلال
- واحد جداسازی BTX
- واحد تبدیل تولوئن به بنزن
- واحد جداسازی اورتوزایلین
- واحد انیدرید فتالیک
- واحد جداسازی پارازایلین
- واحد ایزومریزاسیون زایلینها
تولید اصلی پتروشیمی اصفهان
مقادیر جدول بر اساس هزار تن در سال می باشد
| نام محصول | ظرفیت اسمی | خوراک مصرفی | صاحب لیسانس | سال بهره برداری |
|---|---|---|---|---|
| بنزن | ۵۵/۷ | پلاتفرمیت | UOP | ۱۳۷۱ |
| تولوئن | ۷۲ | پلاتفرمیت | UOP | ۱۳۷۱ |
| ارتوزایلین | ۲۲ | مخلوط زایلین ها | UOP | ۱۳۷۱ |
| پارازایلین | ۴۴ | مخلوط زایلین ها | UOP | ۱۳۷۱ |
| مخلوط زایلین ها | ۷۵ | پلاتفرمیت | UOP | ۱۳۷۱ |
| انیدریدفتالیک | ۴۰ | ارتوزایلین | Rollechim | ۱۳۸۷ |
| رافینیت آروماتیک | ۲۰۷ | پلاتفرمیت | UOP | ۱۳۷۱ |
سوخت و خوراک پتروشیمی اصفهان
مقادیر جدول بر اساس هزار تن در سال می باشد
| نام خوراک | مقدار | محل تامین |
|---|---|---|
| پلاتفرمیت | ۳۶۳ | شرکت پالایش نفت اصفهان |
| هیدروژن | ۳/۲ | شرکت پالایش نفت اصفهان |
نمودار تولید پتروشیمی اصفهان
همراه با آشنایی کلی با هدف هر واحد فرایندی

واحد جداسازی ترکیبات سبک و سنگین (Light and Heavy Ends Separation Unit) نخستین مرحله در پالایش آروماتیکهاست. با دریافت خوراک پلاتفرمیت، طی فرآیند تقطیر، محصولات جانبی نظیر گاز مایع (LPG) و آروماتیک سنگین تولید و جدا میشوند. هدف این واحد آمادهسازی و تنظیم خوراک خالص برای ورود به بخش استخراج است.
واحد یوتیلیتی (Utility Unit) شریان حیاتی تامین انرژی مجتمع پتروشیمی محسوب میشود. این بخش با دریافت گاز طبیعی به عنوان خوراک پایه، سرویسهای جانبی نظیر بخار، برق و آب خنککننده را به عنوان محصول تولید میکند و نقش پشتیبانی بلامنازع برای استمرار عملیات تمامی واحدهای فرآیندی مجتمع را بر عهده دارد.
واحد استخراج با حلال (Solvent Extraction Unit) بخش کلیدی در خالصسازی مواد آروماتیکی است. این واحد برشهای هیدروکربنی میانی را به عنوان خوراک دریافت کرده و محصول جانبی رافینیت را جدا میکند. هدف اصلی این فرآیند، استخراج دقیق ترکیبات آروماتیک برای ارسال به مراحل بعدی تقطیر و تفکیک میباشد.
واحد جداسازی BTX (BTX Fractionation Unit) قلب تولید محصولات پایه آروماتیک است. با دریافت مایع استخراجشده از واحد حلال به عنوان خوراک، از طریق تقطیر دقیق، محصولات ارزشمندی نظیر بنزن، تولوئن و مخلوط زایلین تولید میشوند. این واحد نقش تامینکننده اصلی متریال پایه برای صنایع پاییندستی شیمیایی را ایفا میکند.
واحد تبدیل تولوئن به بنزن (Toluene Conversion Unit) وظیفه ارتقای ارزش محصولات را دارد. این واحد با دریافت تولوئن و گاز هیدروژن به عنوان خوراک ورودی، از طریق واکنشهای کاتالیستی محصول استراتژیک بنزن و مخلوط زایلین را تولید میکند. هدف این فرآیند، تنظیم سبد تولیدات پتروشیمی بر اساس تقاضا و حداکثرسازی سودآوری است.
واحد جداسازی اورتوزایلین (Orthoxylene Separation Unit) مرحله مهمی در تفکیک ایزومرها است. با دریافت جریان مخلوط زایلین به عنوان خوراک ورودی، طی فرآیند تقطیر با برجهای بلند، محصول باارزش اورتوزایلین جدا و تولید میگردد. این واحد نقش تامین خوراک حیاتی برای واحدهای پاییندستی نظیر تولید انیدرید فتالیک را ایفا میکند.
واحد انیدرید فتالیک (Phthalic Anhydride Unit) یکی از سودآورترین بخشهای تکمیلی است. با استفاده از خوراک اورتوزایلین و اکسیداسیون کاتالیستی، محصول نهایی و پرکاربرد انیدرید فتالیک تولید میشود. این واحد با ایجاد ارزش افزوده بالا، نقش کلیدی در تامین مواد اولیه برای صنایع رزینسازی و تولید نرمکنندههای پلاستیک دارد.
واحد جداسازی پارازایلین (Paraxylene Separation Unit) از پیچیدهترین واحدهای پتروشیمی به شمار میرود. این فرآیند با دریافت جریان غنی از ایزومر به عنوان خوراک، محصول استراتژیک پارازایلین را با خلوص بالا تولید میکند. این واحد نقش شریان اصلی تامین مواد اولیه برای صنعت تولید الیاف مصنوعی و پلیاستر را داراست.
واحد ایزومریزاسیون زایلینها (Xylenes Isomerization Unit) حلقه بازیافت مجتمع آروماتیک است. جریان تهی از پارازایلین همراه با خوراک هیدروژن وارد این بخش شده و طی واکنشهای کاتالیستی، مجدداً به مخلوط زایلینهای متعادل (محصول خروجی) تبدیل میشود. هدف این واحد بهینهسازی راندمان و افزایش حداکثری تولید پارازایلین و اورتوزایلین در چرخه مجتمع است.
منابع و توضیحات مقاله
منبع جداول کتاب شرکت ملی صنایع پتروشیمی
نمودار واحدهای فرایندی و مسیرهای تولید در مجتمع پتروشیمی بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط منابع صنعتی، گزارشهای رسمی صنعت پتروشیمی و دادههای آموزشی مرتبط با ساختار واحدهای این مجتمع تهیه و بازآرایی شده است.
درباره پتروسمینار
محصولات سایت آموزشی پتروسمینار
این مقاله توسط تیم پتروسمینار با هدف سادهسازی مفاهیم مهندسی فرایند و ایجاد درک عمیقتر از ساختار صنایع نفت، گاز و پتروشیمی تهیه شده است.
ما در پتروسمینار تلاش میکنیم با تولید محتوای آموزشی کاربردی، مقالات تخصصی و دورههای مهارتی، یک نقشه راه روشن برای متخصص شدن در حوزه مهندسی فرایند در اختیار مهندسان و دانشجویان قرار دهیم.
رسالت ما کمک به مهندسان است تا مسیر یادگیری خود را هدفمند طی کنند و مهارتهایی را بیاموزند که مستقیماً در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی مورد نیاز است.
برای مشاهده آموزشها، مقالات تخصصی و محصولات آموزشی مرتبط با مهندسی فرایند میتوانید از طریق پتروسمینار به منابع مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنید.

دیدگاهتان را بنویسید