پتروشیمی خارک | معرفی محصولات، واحدها و ظرفیت تولید

آشنایی کامل با پتروشیمی خارک
فهرست مطالب
Toggleپتروشیمی خارک یکی از قدیمیترین و مهمترین واحدهای تولیدی ایران در حوزه گاز و مایعات گازی است که با هدف فرآورش گازهای همراه نفت و تبدیل آنها به محصولات با ارزش افزوده بالا تأسیس شد. این مجتمع در سال 1345 راهاندازی شد و امروز بهعنوان یکی از قطبهای تولید متانول، گوگرد و LPG در کشور شناخته میشود. پتروشیمی خارک با برخورداری از فناوریهای روز، موقعیت جغرافیایی ممتاز و دسترسی مستقیم به آبهای آزاد، نقش راهبردی در صادرات محصولات پتروشیمی دارد. این مجتمع همواره در مسیر توسعه پایدار حرکت کرده و با استانداردهای بینالمللی، تولید ایمن و مدیریت کیفیت را در اولویت قرار داده است.
محصولات اصلی پتروشیمی خارک شامل متانول، گوگرد، پروپان، بوتان، پنتان پلاس و گاز مایع LPG است که هرکدام کاربرد گستردهای در صنایع انرژی، شیمیایی و تولیدی دارند.
ظرفیت تولید سالانه پتروشیمی خارک حدود ۱,۱۳۵ هزار تن انواع محصولات پتروشیمی است.
نماد بورسی پتروشیمی خارک در بورس اوراق بهادار تهران “شخارک” است.
سهامداران اصلی شامل:
گروه پتروشیمی تابان فردا 39%
سرمایهگذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین 19%
سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کشوری 13%
مؤسسه صندوق بازنشستگی کارکنان بانکها 10%
سایر سهامداران 19%
جذب نیرو در پتروشیمی خارک معمولاً از طریق آزمونهای تخصصی، بررسی سوابق حرفهای، مصاحبه فنی و ثبتنام در سامانههای رسمی استخدامی صنعت پتروشیمی انجام میشود.
خوراک اصلی این مجتمع از گازهای همراه نفت و گاز ترش تولیدی میدانهای نفتی منطقه خارک تأمین میشود که پس از فرآورش، به محصولات قابل فروش تبدیل میگردد.
دفتر مرکزی پتروشیمی خارک در تهران واقع شده و سایت عملیاتی آن در جزیره خارک در استان بوشهر مستقر است.
سایت رسمی این شرکت از طریق آدرس www.kharkpetro.com در دسترس است. اطلاعات تماس، شماره تلفن و راههای ارتباطی نیز در وبسایت رسمی منتشر شده است.
محصولات این مجتمع در تولید سوختهای پاک، صنایع شیمیایی، تولید پلیمرها، ساخت کودهای شیمیایی، صنایع انرژی، و همچنین زنجیره تأمین فرآوردههای پاییندستی بهطور گسترده استفاده میشوند.
پتروشیمی خارک دارای گواهینامههای مدیریتی و صنعتی از جمله ISO 9001 ،ISO 14001 ،OHSAS 18001 و سایر استانداردهای مرتبط با کیفیت، ایمنی و حفاظت محیطزیست است که نشاندهنده انطباق فرایندها با الزامات جهانی میباشد.
- واحد شیرینسازی
- واحد بازیافت گوگرد
- واحد دانهبندی گوگرد
- انبار ذخیره گوگرد
- واحد نمزدایی
- واحد جذب و تفکیک
- واحد مرکاپتانزدایی
- واحد ریفورمینگ متانول
- مخزن ذخیره بوتان
- مخزن ذخیره پروپان
- مخزن ذخیره C5+
- مخزن ذخیره متانول
- واحد تقطیر متانول
- واحد سنتز متانول
تولید اصلی پتروشیمی خارک
مقادیر جدول بر اساس هزار تن در سال می باشد
| نام محصول | ظرفیت اسمی | خوراک مصرفی | صاحب لیسانس | سال بهره برداری |
|---|---|---|---|---|
| متانول | ۶۶۰ | گاز شیرین | لورگی | ۱۳۷۸ |
| گوگرد | ۱۷۰ | گاز ترش | PRITCHARD | ۱۳۴۸ |
| پروپان | ۱۱۵ | گاز ترش | PRITCHARD | ۱۳۴۸ |
| بوتان | ۱۲۰ | گاز ترش | PRITCHARD | ۱۳۴۸ |
| برش پنج کربنه و سنگین تر | ۷۰ | گاز ترش | PRITCHARD | ۱۳۴۸ |
سوخت و خوراک پتروشیمی خارک
مقادیر جدول بر اساس هزار تن در سال می باشد
| نام خوراک | مقدار | محل تامین |
|---|---|---|
| گاز ترش | ۱۴۰۲ | چاه های نفت فلات قاره |
نمودار تولید پتروشیمی خارک
همراه با آشنایی کلی با هدف هر واحد فرایندی

واحد شیرینسازی (Gas Sweetening Unit) وظیفه حذف ترکیبات اسیدی از جمله H2S و CO2 از جریان گاز طبیعی را بر عهده دارد. خوراک ورودی این بخش گاز ترش است و محصولات خروجی شامل گاز شیرین و گاز هیدروژنسولفوره میباشد. این واحد نقش کلیدی در آمادهسازی گاز برای پردازشهای بعدی و جلوگیری از خوردگی تجهیزات دارد.
واحد بازیافت گوگرد (Sulfur Recovery Unit) خوراک خود را از گاز غنی از H2S تولیدشده در شیرینسازی دریافت میکند. محصول اصلی آن گوگرد عنصری است. نقش این واحد تبدیل آلایندههای گوگردی به محصول باارزش و کاهش انتشار گازهای سمی در زنجیره تولید پتروشیمی است.
واحد دانهبندی گوگرد (Sulfur Granulation Unit) گوگرد مذاب خروجی از SRU را دریافت کرده و آن را به گرانولهای مقاوم و قابل حمل تبدیل میکند. محصول خروجی گرانول گوگرد است که برای صادرات یا ذخیرهسازی مناسب میباشد. هدف این بخش ارتقای کیفیت محصول و تسهیل عملیات حملونقل است.
انبار ذخیره گوگرد (Sulfur Storage) محل نگهداری ایمن گوگرد گرانوله شده است. خوراک ورودی آن گرانولهای تولیدشده در واحد دانهبندی است و محصول خروجی همان گوگرد آماده بارگیری است. این انبار به ایجاد تداوم در زنجیره عرضه و جلوگیری از توقف تولید کمک میکند.
واحد نمزدایی (Dehydration Unit) برای حذف آب آزاد و آب محلول از جریان گاز یا مایعات هیدروکربنی طراحی شده است. خوراک آن گاز نیمهفرآورشیافته و خروجی آن گاز خشک با نقطه شبنم کنترلشده است. هدف این واحد جلوگیری از هیدراتسازی و خوردگی در مراحل پاییندستی است.
واحد جذب و تفکیک (Absorption and Separation Unit) گاز خشک و هیدروکربنهای سبک را دریافت کرده و آنها را به جریانهای پروپان، بوتان و گاز سبک تقسیم میکند. محصولات خروجی شامل برشهای LPG و گاز سوخت است. این واحد نقش اصلی را در جداسازی و خالصسازی اجزای ارزشمند گازی دارد.
واحد مرکاپتانزدایی (Mercaptan Removal Unit) با دریافت LPG، ترکیبات بودار و خورنده مرکاپتانها را حذف میکند. خروجی آن جریانهای پروپان و بوتان پایدارشده است. هدف واحد افزایش کیفیت محصول، بهبود عدد بوی متان و فراهمسازی شرایط مناسب برای ذخیرهسازی و صادرات LPG است.
واحد ریفورمینگ متانول (Methanol Reformer Unit) خوراک شامل گازهای سبک غنی از اتان و متان را به گاز سنتز مناسب برای تولید متانول تبدیل میکند. خروجی واحد ترکیب H2 و CO است. هدف آن تأمین خوراک اصلاحشده برای واحد سنتز متانول و بهینهسازی نسبتهای استوکیومتری است.
مخزن ذخیره بوتان (Butane Storage Tank) محصول بوتان خروجی از واحد تفکیک را دریافت و برای حمل یا صادرات ذخیره میکند. نقش این مخزن ایجاد بالانس ذخیره، حفظ فشار بخار مناسب و تضمین تداوم عملیات بارگیری است.
مخزن ذخیره پروپان (Propane Storage Tank) پروپان تولیدشده در واحد جذب و تفکیک را نگهداری میکند. خروجی آن پروپان پایدارشده برای فروش یا مصرف داخلی مجتمع است. این بخش برای تنظیم موجودی، ایمنی و تأمین تقاضای لحظهای ضروری است.
مخزن ذخیره C5+ (C5+ Storage Tank) هیدروکربنهای سنگینتر از C5 را ذخیره میکند. این برش معمولاً به عنوان خوراک واحدهای پاییندستی یا محصول فروش ارسال میشود. هدف مخزن ایجاد مدیریت موجودی، جداسازی ایمن و فراهمسازی شرایط حملونقل است.
مخزن ذخیره متانول (Methanol Storage Tank) متانول تولیدی واحد سنتز را دریافت و تحت شرایط کنترلشده نگهداری میکند. این مخزن برای حفظ کیفیت، جلوگیری از جذب رطوبت و آمادهسازی محصول برای بارگیری ضروری است.
واحد تقطیر متانول (Methanol Distillation Unit) خوراک خود را از متانول خام دریافت کرده و آن را از آب و ناخالصیها جدا میکند. خروجی این واحد متانول با خلوص بالا است. هدف آن تولید متانول استاندارد صادراتی و تأمین خوراک پایدار برای مخازن ذخیره است.
واحد سنتز متانول (Methanol Synthesis Unit) گاز سنتز تولیدشده در ریفورمر را به متانول خام تبدیل میکند. محصول خروجی محلول متانول خام است که برای تقطیر ارسال میشود. این واحد هسته اصلی زنجیره تولید متانول بوده و به تبدیل گاز طبیعی به محصول با ارزش افزوده کمک میکند.
منابع و توضیحات مقاله
منبع جداول کتاب شرکت ملی صنایع پتروشیمی
نمودار واحدهای فرایندی و مسیرهای تولید در مجتمع پتروشیمی بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط منابع صنعتی، گزارشهای رسمی صنعت پتروشیمی و دادههای آموزشی مرتبط با ساختار واحدهای این مجتمع تهیه و بازآرایی شده است.
درباره پتروسمینار
محصولات سایت آموزشی پتروسمینار
این مقاله توسط تیم پتروسمینار با هدف سادهسازی مفاهیم مهندسی فرایند و ایجاد درک عمیقتر از ساختار صنایع نفت، گاز و پتروشیمی تهیه شده است.
ما در پتروسمینار تلاش میکنیم با تولید محتوای آموزشی کاربردی، مقالات تخصصی و دورههای مهارتی، یک نقشه راه روشن برای متخصص شدن در حوزه مهندسی فرایند در اختیار مهندسان و دانشجویان قرار دهیم.
رسالت ما کمک به مهندسان است تا مسیر یادگیری خود را هدفمند طی کنند و مهارتهایی را بیاموزند که مستقیماً در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی مورد نیاز است.
برای مشاهده آموزشها، مقالات تخصصی و محصولات آموزشی مرتبط با مهندسی فرایند میتوانید از طریق پتروسمینار به منابع مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنید.

دیدگاهتان را بنویسید