پتروشیمی جم | معرفی واحدها، محصولات و ظرفیت تولید

آشنایی کامل با پتروشیمی جم
فهرست مطالب
Toggleپتروشیمی جم یکی از بزرگترین مجتمعهای الفینی ایران است که در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه فعالیت میکند. این مجتمع با هدف تولید محصولات پایه الفینی و پلیاتیلنی برای تأمین نیاز صنایع پاییندستی و توسعه صادرات محصولات پتروشیمی تأسیس شده است. پتروشیمی جم با بهرهگیری از واحدهای پیشرفته الفین، پلیاتیلن سنگین، پلیاتیلن سبک خطی و واحدهای بازیافت C4، نقش مهمی در زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی کشور ایفا میکند. این مجتمع در سال ۱۳۷۹ تأسیس شد و با دسترسی به خوراک گازی پارس جنوبی، به یکی از تولیدکنندگان مهم محصولات پلیمری و شیمیایی در منطقه خاورمیانه تبدیل شده است.
مهمترین محصولات پتروشیمی جم شامل اتیلن، پروپیلن، پلی اتیلن سنگین (HDPE)، پلی اتیلن سبک خطی (LLDPE)، بوتادین، بوتن‑۱ و برشهای C4 است که به عنوان مواد اولیه صنایع پلاستیک، بستهبندی و لاستیکسازی استفاده میشوند.
ظرفیت تولید مجتمع پتروشیمی جم حدود ۳,۰۷۹.۵ هزار تن انواع محصولات پتروشیمی در سال است.
پتروشیمی جم در بازار سرمایه ایران با نماد بورسی «جم» در بورس اوراق بهادار تهران معامله میشود.
سهامداران پتروشیمی جم شامل سرمایهگذاری آتیه صبا با ۲۳ درصد، سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کشوری با ۲۲ درصد، سرمایهگذاری نفت و گاز و پتروشیمی تأمین با ۱۷ درصد، شرکتهای سرمایهگذاری استانی سهام عدالت با ۱۵ درصد و سایر سهامداران با ۲۳ درصد هستند.
استخدام در پتروشیمی جم معمولاً از طریق آزمونهای استخدامی تخصصی، فراخوانهای رسمی شرکت و یا شرکتهای پیمانکار مستقر در مجتمع انجام میشود. فارغالتحصیلان رشتههایی مانند مهندسی شیمی، مکانیک، برق، ابزار دقیق و صنایع شانس بیشتری برای جذب در بخشهای عملیاتی و فنی دارند.
خوراک اصلی پتروشیمی جم شامل اتان و سایر هیدروکربنهای سبک است که عمدتاً از مجتمعهای گازی پارس جنوبی و شرکتهای پتروشیمی مستقر در منطقه عسلویه تأمین میشود و در واحد الفین برای تولید اتیلن و سایر محصولات پایه مورد استفاده قرار میگیرد.
دفتر مرکزی پتروشیمی جم در تهران قرار دارد و مجتمع تولیدی این شرکت در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه، استان بوشهر واقع شده است.
سایت رسمی پتروشیمی جم از طریق آدرس اینترنتی www.jpcomplex.com در دسترس است و اطلاعات مربوط به شرکت، محصولات، سرمایهگذاران و راههای ارتباطی در این وبسایت منتشر میشود.
محصولات پتروشیمی جم به عنوان مواد اولیه صنایع پاییندستی پتروشیمی در تولید انواع پلاستیکها، فیلمهای بستهبندی، لولههای پلیاتیلنی، قطعات صنعتی، لاستیکهای مصنوعی، صنایع خودروسازی و محصولات پلیمری مورد استفاده قرار میگیرند.
پتروشیمی جم برای تضمین کیفیت محصولات و بهبود سیستمهای مدیریتی معمولاً دارای گواهینامههای بینالمللی مانند ISO 9001 در مدیریت کیفیت، ISO 14001 در مدیریت محیط زیست و ISO 45001 در ایمنی و بهداشت شغلی است که در مجتمعهای پتروشیمی پیشرفته برای ارتقای عملکرد عملیاتی استفاده میشود.
- واحد الفین
- واحد پلی اتیلن سنگین
- واحد پلی اتیلن سبک خطی
- واحد تولید بوتن‑۱
- واحد بوتادین
تولید اصلی پتروشیمی جم
مقادیر جدول بر اساس هزار تن در سال می باشد
| نام محصول | ظرفیت اسمی | خوراک مصرفی | صاحب لیسانس | سال بهره برداری |
|---|---|---|---|---|
| اتیلن | ۱۳۲۰ | "اتان، برش سبک برش سهکربنه، برش چهارکربنه، برش پنجکربنه، مایع آروماتیک سنگین" | تکنپ | ۱۳۸۶ |
| پروپیلن | ۳۰۵ | تکنپ | ۱۳۸۶ | |
| بنزین پیرولیز خام | ۲۱۶ | تکنپ | ۱۳۸۶ | |
| نفت کوره | ۴۰ | تکنپ | ۱۳۸۶ | |
| ترکیبات چهارکربنه | ۲۴۵ | تکنپ | ۱۳۸۶ | |
| پلی اتیلن سنگین/سبک خطی | ۳۰۰ | اتیلن | بازل | ۱۳۸۷ |
| پلی اتیلن سنگین | ۳۰۰ | اتیلن | بازل | ۱۳۸۶ |
| بوتادین ۱ و ۳ | ۱۱۵ | برش چهار کربنه | BASF | ۱۳۸۸ |
| رافینیت چهارکربنه | ۱۳۰ | اتیلن | Axens | ۱۳۸۸ |
| بوتن‑۱ | ۱۰۰ | اتیلن | Axens | ۱۳۹۱ |
| C6+ | ۸/۵ | اتیلن | Axens | ۱۳۹۱ |
سوخت و خوراک پتروشیمی جم
مقادیر جدول بر اساس هزار تن در سال می باشد
| نام خوراک | مقدار | محل تأمین |
|---|---|---|
| برش سبک | ۶۸۰ | پتروشیمی نوری (برزویه) |
| رافینیت | ۳۸۰ | پتروشیمی نوری (برزویه) |
| برش پنتان | ۵۵ | پتروشیمی نوری (برزویه) |
| گاز مایع | ۸۳ | پتروشیمی نوری (برزویه) |
| آروماتیک سنگین | ۱۶ | پتروشیمی نوری (برزویه) |
| اتان | ۷۰۷ | فازهای پارس جنوبی |
| اتان | ۲۵۷ | پتروشیمی پارس |
| ترکیبات پروپان | ۸۷ | پتروشیمیهای آریا ساسول / مروارید / کاویان |
| پنتان پلاس | ۹۱ | پتروشیمی پارس |
نمودار تولید پتروشیمی جم
همراه با آشنایی کلی با هدف هر واحد فرایندی

واحد الفین (Olefins Unit) یکی از اصلیترین بخشهای مجتمعهای پتروشیمی است که خوراکهایی مانند اتان، گاز مایع (LPG)، برش سبک، رافینیت، پنتان و برشهای هیدروکربنی سبک را دریافت میکند. در این واحد از طریق فرآیند کراکینگ حرارتی، الفینهایی مانند اتیلن و پروپیلن به همراه محصولات جانبی نظیر بنزین پیرولیز، C4 و نفت کوره تولید میشوند و خوراک واحدهای پاییندستی را تأمین میکنند.
واحد پلی اتیلن سنگین (High Density Polyethylene Unit – HDPE) وظیفه تبدیل مونومر اتیلن به پلیمر پلیاتیلن با چگالی بالا را بر عهده دارد. خوراک اصلی این واحد اتیلن تولیدی از واحد الفین است که در حضور کاتالیستهای خاص پلیمریزه میشود. محصول نهایی پلی اتیلن سنگین به صورت گرانول تولید شده و در صنایع لوله، بستهبندی، ظروف صنعتی و قطعات پلاستیکی کاربرد گسترده دارد.
واحد پلی اتیلن سبک خطی (Linear Low Density Polyethylene Unit – LLDPE) با استفاده از اتیلن به عنوان خوراک اصلی و کومونومرهایی مانند بوتن‑۱، پلیمر پلی اتیلن سبک خطی تولید میکند. این فرآیند در راکتورهای پلیمریزاسیون انجام میشود و محصول نهایی به صورت گرانول عرضه میگردد. LLDPE به دلیل انعطافپذیری بالا در تولید فیلمهای بستهبندی، کیسههای صنعتی و محصولات پلیمری کاربرد فراوان دارد.
واحد تولید بوتن‑۱ (Butene‑1 Production Unit) با دریافت جریانهای هیدروکربنی حاوی اتیلن یا برشهای C4 از واحد الفین، اقدام به تولید بوتن‑۱ به عنوان یک کومونومر مهم در صنعت پلیمر میکند. محصول اصلی این واحد بوتن‑۱ است که عمدتاً به عنوان خوراک در واحد تولید پلی اتیلن سبک خطی استفاده میشود و نقش مهمی در بهبود خواص مکانیکی پلیمرهای تولیدی دارد.
واحد بوتادین (Butadiene Extraction Unit) برای بازیابی و جداسازی بوتادین از برشهای چهارکربنه (C4) تولیدی در واحد الفین طراحی شده است. خوراک این واحد ترکیبات C4 بوده و محصولات آن شامل بوتادین، رافینیت چهارکربنه و برشهای جانبی است. بوتادین به عنوان ماده اولیه کلیدی در تولید لاستیکهای مصنوعی و پلیمرهای مهندسی کاربرد گستردهای در صنایع پتروشیمی دارد.
منابع و توضیحات مقاله
منبع جداول کتاب شرکت ملی صنایع پتروشیمی
نمودار واحدهای فرایندی و مسیرهای تولید در مجتمع پتروشیمی بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط منابع صنعتی، گزارشهای رسمی صنعت پتروشیمی و دادههای آموزشی مرتبط با ساختار واحدهای این مجتمع تهیه و بازآرایی شده است.
درباره پتروسمینار
محصولات سایت آموزشی پتروسمینار
این مقاله توسط تیم پتروسمینار با هدف سادهسازی مفاهیم مهندسی فرایند و ایجاد درک عمیقتر از ساختار صنایع نفت، گاز و پتروشیمی تهیه شده است.
ما در پتروسمینار تلاش میکنیم با تولید محتوای آموزشی کاربردی، مقالات تخصصی و دورههای مهارتی، یک نقشه راه روشن برای متخصص شدن در حوزه مهندسی فرایند در اختیار مهندسان و دانشجویان قرار دهیم.
رسالت ما کمک به مهندسان است تا مسیر یادگیری خود را هدفمند طی کنند و مهارتهایی را بیاموزند که مستقیماً در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی مورد نیاز است.
برای مشاهده آموزشها، مقالات تخصصی و محصولات آموزشی مرتبط با مهندسی فرایند میتوانید از طریق پتروسمینار به منابع مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنید.

دیدگاهتان را بنویسید